Sławni Kabowerdeńczycy

Wiele osób słyszało kabowerdyńską muzykę na długo przed tym jak usłyszeli o Wyspach Zielonego Przylądka i sprawdzili a gdzie to w ogóle jest? Nie ma się co dziwić. Najlepszym produktem eksportowym maleńkiego, ukrytego pośrodku Atlantyku archipelagu Wysp Zielonego Przylądka jest muzyka. Dlatego proszę nie mieć mi za złe, że zestawienie 10 najpopularniejszych Kabowerdyńczyków zdominowane będzie przez muzyków właśnie. Zatem, zaczynamy śpiewająco!

Cesaria Evora
(27.09.1941-17.12.2011)

Bez wątpienia największy i najsłynniejszy głos Wysp Zielonego Przylądka. Cesaria, zwana też Bosonogą Divą, ze względu na fakt, że uwielbiała chodzić boso, również po scenie. Pochodziła z (mojego:) miasta Mindelo na Wyspie Sao Vicente. Karierę muzyczną zaczęła już jako dorosła kobieta i była jedną z najwspanialszych interpretatorek morny (gatunek muzyczny).

Sara Tavares (ur. 01.02.1978)

Sara urodziła się i wychowała w Lizbonie, ale jej rodzice pochodzą z Wysp Zielonego Przylądka. Sama o sobie mówi – Jestem jednocześnie portugalska i kabowerdyńska, choc moje serce należy do całego świata. I jej muzyka wyraźnie to oddaje – kabowerdyńskie rytmy i kreolski język Sara serwuje w harmonijnym połączeniu z wpływami z całego świata. Zapraszam zatem do pokołysania się w rytmie Balance.

Lura (ur. 31.08.1975)

Lura też urodziła się w Lizbonie, ale to dzięki niej mamy możliwość usłyszeć wiele piosenek z tradycyjnych kabowerdyjskich gatunków – morna, coladera – ale Lura sięga jeszcze po batuku – bardzo dynamicznego styl pochodzący z wyspy Santiago.

Mayra Andrade (ur. 1985)

Mayra urodziła się na Kubie, ale wychowywała na Wyspie Santiago. W wieku 6 lat przeprowadziła się do Senegalu, gdzie jej ojciec objął posadę ambasadora Wysp Zielonego Przylądka. W wieku 14 lat wróciła na Cabo Verde. Karierę muzyczną zaczęła w 2000 roku, w wieku 15 lat. Do tej pory wydała 4 płyty – Navega; Storia, Storia; Studio 105, Lovely Difficult.

Tito Paris (ur. 30.05.1963)

Listę kabowerdyńskich piosenkarek można by ciągnąć w nieskończoność, ale wspomnijmy o śpiewających panach i zacznijmy od pochadzącego z Mindelo Tito Paris, którego znakiem rozpoznawczym (obok cudownego głosu i talentu) są…. szeleczki i berecik. Tito na scenie muzycznej istnieje już ponad 25 lat). Przez wiele lat mieszkał w Portugalii, ale od jakiegoś czasu na stale mieszka w rodzinnym Mindelo, gdzie założył swój klub Casa Morna II.

Tcheka (ur. 20.06.1973)

Pochodzi z Wyspy Santiago, urodził się w maleńkiej wioseczce rybackiej Ribeira da Barca w rodzinie muzyków. W wieku 14 lat Tcheka zacząl grywać razem ze swoim ojcem, Nho Raul Andrade. Zanim skończył lat 15 zaczął rozwijać swój własny styl, łącząc rytmy batuku z brzmieniem gitari. Do tej pory wydał 4 płyty.

Kiki Lima (ur. 15.04.1953)

Kutxi Midjo. Kiki Lima

Kutxi Midjo. Kiki Lima

I listę śpiewających panów można by ciągnąć w nieskończoność, ale na Cabo Verde nie brakuje innych utalentowanych artystów. Kiki Lima urodził się na Wyspie Santo Antao, ale mieszkał na Fogo i Sao Nicolau. Dziś mieszka na Sao Vicente, gdzie całkiem niedawno otworzył muzeum. Kiki tak naprawdę chciał zostać muzykiem, ale ojciec odwiódł go od tego zamiaru. Potem miał zostać prawnikiem i to ze stypendium prawniczym wyjechał do Lizbony, gdzie zaryzykował i porzucił studia prawnicze na rzecz Akademii Sztuk Pięknych. Na całe szczęście! Dziś jego prace zdobią wiele publicznych miejsc nie tylko na Cabo Verde, zachwycając kolorami i dynamiką, barwnie przedstawiając kulturę i tradycję kabowerdyńską.

Baltasar Lopes da Silva ( 23.04.1907-28.05.1989)

Pochodzący z Wyspy Sao Nicolau Baltasar to niezwykle istotna postać w kulturze kabowerdyńskiej. Pisarz, poeta i językoznawca jest w pewnym sensie ojcem języka kreolskiego – nie tylko pisał po kreolsku (a nie po portugalsku), ale to jemu również zawdzięczamy skodyfikowanie różnych odmian języka kreolskiego (O Dialecto Crioulo de Cabo Verde). Jest autorem jednego z najsłynniejszych kaboweryńskich tytułów – Chiquinho. Wraz z Manuelem Lopes i Jorgem Barbosą założył czasopismo Claridade, które poprzez literaturę poruszało najważniejsze aspekty życia i kultury kabowerdyński.

Eugenio Tavares (18.10.1867-01.06.1930)

Pochodzący z Wyspy Bravy Eugenio nie uzyskał dobrego wykształcenia, ale mimo to, dzięi swojemu talentowi, stał się jednym z największych kabowerdyńskich poetów. Niewielu tak jak on potrafiło w słowach (i to w kreolskim) oddać radości i smutki codziennego życia Kabowerdyjczyków.

Amilcar Cabral (12.09.1924-20.01.1973)

Almilcar Cabral - pomnik na lotniksu w Sal.

Almilcar Cabral – pomnik na lotniksu w Sal.

Lista sławnych Kabowerdyńczyków byłaby niepełna bez „ojca narodu”. Inżynier agronom, ale przede wszystkim działacz polityczny na rzecz wyzwolenia Cabo Verde (i Gwinei Bissau) spod portugalskiego kolonializmu. swoją walkę o dekolonizację chciał prowadzić m. in. w oparciu o „uświadamianie i budzenie mas”. Początkowo zamierzał doprowadzić do upadku kolonializmu dostępnymi, legalnymi środkami. Jednak po pobycie w Angoli oraz w dawnej Gwinei Francuskiej, kiedy legalne metody nie przynosiły skutku, zdecydował się na walkę zbrojną, którą toczył wspólnie ze swoimi partyzantami przede wszystkim na terytorium Gwinei Portugalskiej. W 1963 roku Cabral ogłosił otwartą wojnę z Portugalią. Jego oddziały stoczyły kilka bitew z Portugalczykami zadając im dotkliwe straty. Został zastrzelony w 1973 roku, 2,5 roku później Wyspy Zielonego Przylądka uzyskały niepodległość.

Wpis postał w ramach majowego cyklu Klubu Polek. Serdecznie zapraszam na stronę! Poznanym na niej słynne postaci z całego świata!